Anouk van Dijk en haar Countertechniek

Alle studenten van de Rotterdamse Dansacademie (RDA) krijgen dit schooljaar les in de Countertechniek. Deze bijzondere techniek is de afgelopen vijftien jaar in de praktijk ontwikkeld door danser, choreograaf en docent Anouk van Dijk, zelf oud-studente van de RDA. ‘Mijn dansers zweren bij de Countertechniek.’ Een nadere kennismaking.

‘Wil ik dans als kunstvorm verder kunnen brengen, dan zal ik zelf de middelen moeten aandragen. Vanuit die overtuiging is in de loop van de jaren de Countertechniek ontstaan,’ vertelt Anouk van Dijk (Velp, 1965) in één van de studio’s van haar gezelschap in Amsterdam. ‘In de Verenigde Staten was het gebruikelijk dat een choreograaf een eigen bewegingssysteem ontwikkelde en daarmee school maakte, maar in Nederland ben ik tot nu toe de enige die dat heeft gedaan. Met de introductie van de Countertechniek in het curriculum van de Rotterdamse Dansacademie wordt dat school maken nu heel concreet.’

De Countertechniek onderscheidt zich van andere technieken, omdat er niet wordt gewerkt vanuit een centrum, bijvoorbeeld het bekken. Anouk van Dijk: ‘Op een gegeven moment realiseerde ik me dat ik om mijn balans te vinden – als danser wil je immers niet omvallen – steeds een lichaamsdeel de ene kant op stuurde en een ander lichaamsdeel de andere kant op. Met het continu geven van tegenrichtingen creëer je in de Countertechniek een dynamische balans. Omdat je niet almaar vanuit je centrum met spierkracht posities hoeft vast te houden, kun je veel efficiënter werken en loop je minder kans op blessures.’ Het je eigen maken van de Countertechniek vereist wel lef, aldus Van Dijk. ‘Het loslaten van bepaalde gewoontes is voor de meeste dansers niet eenvoudig, maar wie de techniek eenmaal onder de knie heeft, wil niet meer terug. Al mijn dansers zweren erbij.’

Bijna alle dansers van haar gezelschap hebben een opleiding genoten aan de Rotterdamse Dansacademie (RDA), constateert Anouk van Dijk. ‘Mijn techniek vraagt fysiek veel van dansers, en dansers die van de RDA komen, zijn fysiek sterk.’ Haar eigen tijd op de RDA, van 1982 tot 1985, herinnert ze zich als ‘één groot avontuur’. Als 17-jarig meisje uit de provincie ging ze drie hoog achter wonen in Rotterdam-Zuid. Na wat gewenningsproblemen heeft ze zich volledig op de dans gestort, vertelt ze. ‘Ik volgde zo veel mogelijk lessen. We hadden erg goede docenten en gastdocenten, van wie ik veel heb geleerd en met wie ik ook veel plezier heb beleefd.’

Vervolgens danste Anouk van Dijk bij onder meer de Rotterdamse Dansgroep (vijf jaar) en Amanda Miller’s Pretty Ugly Dance Company (drie jaar). De stap van school naar werkveld was groot, blikt Anouk van Dijk terug. ‘Dat is anno 2008 helemaal anders. Studenten van de RDA krijgen les van mensen met waanzinnig veel ervaring in het werkveld en ze studeren repertoire in van en met bekende choreografen. Het niveau ligt nu aanzienlijk hoger dan toen.’

In 1996 creëerde Anouk van Dijk haar eerste grote stuk (My Jester, met onder anderen Michael Schumacher). In 1998 richtte ze haar eigen gezelschap op, anoukvandijk dc. De voorstelling Borrowed Landscapes, nog tot half november op tournee door Nederland, is ondertussen haar vijftiende avondvullende choreografie. Overigens heeft ze ook drie stukken gemaakt voor de RDA (Haar Seinen, 1993, Engel Exit, 1998, en Prologue to a Love Affair, 2002).

Al tijdens haar loopbaan als danser gaf Anouk van Dijk les. ‘Van lesgeven word je een betere danser,’ weet ze. ‘Mijn vaste dansers geven ook allemaal les.’ Momenteel worden zes dansers opgeleid om in de Countertechniek les te gaan geven, als aanvulling op de drie dansers die dat al doen. Dit schooljaar verzorgen Jack Gallagher en de RDA-alumni Nina Wollny en Angela Müller samen met Van Dijk de lessen op de RDA. Al enige tijd werkt Van Dijk aan een werkboek Countertechniek, met een versie voor studenten en een versie voor docenten. ‘Het wordt jaarlijks aangepast. Ik hoop het na afloop van het komende schooljaar te kunnen publiceren.’

Choreograferen is haar lust en haar leven, aldus Anouk van Dijk, maar ze is in 1982 aan de opleiding op de RDA begonnen omdat ze wilde dansen. Dat heeft ze gedaan tot ze, in 2003, ‘zes maanden een kind in mijn buik had’. Haar dochter is inmiddels vijfeneenhalf. ‘Volgend jaar,’ meldt ze vastbesloten, ‘wil ik weer het podium op.’

Website anoukvandijk dc: www.anoukvandijk.nl.